บทความ

กำลังแสดงโพสต์ที่มีป้ายกำกับ คำนวณ

งานโคตรไฟไหม้ ไฟเผาเกรียม อุปราคา 3 มีนาคม 2569(คศ. 2026)

  งานโคตรไฟไหม้ ไฟเผาเกรียม อุปราคา 3 มีนาคม 2569( คศ . 2026) สวัสดี หายไปหลายเดือน กลับไปทำใจ เพราะว่า ผิดหวังจากอุปราคา 7-8 กย 2568 เป็นอย่างมาก ขัดใจกับ อุปกรณ์ มีอย่างที่ไหน ตาเห็นแท้ๆ แต่กล้องกลับจับภาพไม่ได้เลย ได้มา 1 รูปถ้วน ( ที่เป็นจันทร์แดง ) ส่วน จันทร์ที่เป็นอุปราคาบางส่วนนั้น พอมีอยู่บ้าง แต่ก็นั่นล่ะ เพราะแบบนั้น เลยทำให้เสียกำลังใจอยู่พอสมควร อย่างไรก็ตาม the show must go on ที่คาดหวังว่าจะได้กล้องดูดาว พาลให้ไปเสียเงินนอนโรงหมอซะนี่  จบกัน แผนการที่วางไว้ อย่างไรก็ตาม คิดว่า อาจพอมีหวัง อุปกรณ์เรายังมีเหลืออีกหลายตัว  มันอาจพอช่วยเราได้ แต่ต้องหาที่ทางให้มองเห็นมันให้ได้ก่อน เหตุเพราะว่า อุปราคารอบนี้ มันแดงตั้งแต่ตอนโผล่ขึ้นพ้นขอบฟ้า ปัญหาจึงอยู่ที่สถานที่  เพราะสภาพแวดล้อมที่ผู้เขียนอยู่นั้น เต็มไปด้วยสิ่งปลูกสร้าง และป่า เขา ลำเนาไพร  ทำให้ต้องไปหาสถานที่อื่น ที่มีบรรดาสิ่งเหล่านี้ กีดขวางอยู่ให้น้อยที่สุด  ซึ่ง จนถึงวันที่เขียนบทความอยู่นี้ ก็ยังคงไม่เจอ  ( นี่ก็ทำใจไว้แล้วว่า อาจไปอยู่ในที่ประจำ ซึ่งเป็นปั๊มน้ำมัน แล...

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-บทส่งท้าย

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - บทส่งท้าย           มีสองประเด็น ที่ต้องเอ่ยถึง ก่อนที่เราจะไปต่อในงานทดสอบคำนวณของสุริยสิทธานตะ           ประการแรก คือ เรื่องของแหล่งข้อมูล           ที่ผ่านมา เดิมทีนั้น ใช้แต่ตำราของ E.Burgess เป็นหลัก มีเอกสารประกอบอื่นๆ จากคำค้นว่า Hindu, Indian Astronomy กองกันอีกเป็นตั้งมโหฬาร แต่ทุกอันแทบจะเรียกได้ว่า ยากแก่การทำความเข้าใจเกือบทั้งหมด เพราะส่วนใหญ่มีแต่การอธิบายเนื้อหาแต่ไร้ซึ่งตัวอย่างการคำนวณมาประกอบ           ต่อมา ราวช่วงปี 2019-2020 ทางผู้เขียนได้พบและอ่านเพื่อทำความเข้าใจวิธีการขั้นตอนคำนวณในคัมภีร์โบราณผ่านตำราที่ ด๊อกเตอร์ท่านหนึ่งได้เขียนเป็นผลงานไว้ ก็คือ งานของท่าน ศ . S. Balanchandra Rao. ซึ่งเขียนขึ้นผ่านมุมมองวิชาการร่วมสมัย ทำให้พอมองเห็นทางออกในการคำนวณผ่านตำราได้มากขึ้น จึงตัดสินใจใช้สิ่งนี้ เป็นแนวทางหลักแทน ในการคำนวณทั้งก่อ...

สุริยสิทธานตะ- Reboot-เรื่องของตาราง Sine ใน SuryaSiddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 2

  สุริยสิทธานตะ- Reboot-เรื่องของตาราง Sine ใน SuryaSiddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 2           ตาราง Sine ใน SuryaSiddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 2           เรื่องของตาราง Sine ใน SuryaSiddhanta ยังคงไม่จบ เพราะมีคำถามทิ้งท้ายไว้ในตอนที่แล้ว ว่า หากพบค่ามุมที่ไม่ได้มีอยู่ในตารางขึ้นมาล่ะ คราวนี้ เราจะคำนวณกันอย่างไร ซึ่งประเด็นที่ว่า จะมานำเสนอกันต่อในตอนนี้

สุริยสิทธานตะ- Reboot-เรื่องของตาราง Sine ใน Surya Siddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 1

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- เรื่องของตาราง Sine ใน Surya Siddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 1           ตาราง Sine ใน Surya Siddhanta และการใช้งาน ตอนที่ 1           จากบทความการคำนวณตำแหน่งดาว ที่ผ่านมา จะพบว่า มีการใช้ตารางอันหนึ่งเข้ามาประกอบในการ คำนวณ โดยมีการเรียบเรียงวิธีการใช้งานจาก text ส่วนหนึ่งมาใส่ไว้ในขั้นตอนการคำนวณบางส่วนไว้พอสังเขป   ฉะนั้น ในบทความจากนี้ จะมานำเสนอกัน ถึงเรื่องราวของตารางที่ว่านี้กัน รวมถึงวิธีการใช้งานตารางเพิ่มเติม

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 7

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 7           การหาตำแหน่งดาว ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืน วันที่ 1 มกราคม 1860 การหา ตำแหน่งจริงและ True Daily Motion ของราหู (Node or Moon’s Node)           จากข้อมูลเดิม เราทราบแล้วว่า Mean Daily Motion ของราหู (Moon’s Node) มีค่าเป็นดังนี้                    ราหู Moon’s node   3’ 11” ในตอนนี้ เราทำการหา True Daily Motion และ ตำแหน่งจริงของราหูไปพร้อมกัน  

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 6

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 6           การหาตำแหน่งดาว ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืน วันที่ 1 มกราคม 1860 การหา True Daily Motion ของแต่ละวัตถุ           ข้อมูลที่ควรมีคือ Mean Daily Motion ของแต่ละวัตถุ ดังนี้           อาทิตย์    59’ 8”           จันทร์   13 ํ 10’ 34” 52’’’ หรือ 790’ 35”           อุจจ์จันทร์   Moon’s apsis   6’ 41”           ราหู Moon’s node   3’ 11”   ในตอนนี้ เราหา True Daily Motion ของอาทิตย์ กันต่อ

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 5

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 5           การหาตำแหน่งดาว ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืน วันที่ 1 มกราคม 1860 ( ต่อ )           ในตำราของ E.Burgess หลังจากหาตำแหน่งจริงของจันทร์กับอาทิตย์ได้แล้ว ก็นำไปสู่การหา True Daily Motion กันเลย และเช่นเคย วิธีการคำนวณหาในครั้งนี้ ก็ยังคงใช้ตาราง hindu sine ประกอบอยู่ดี

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 4

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 4           การหาตำแหน่งดาว ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืน วันที่ 1 มกราคม 1860           ในตอนก่อนหน้านี้ เราได้ตำแหน่งจริงของอาทิตย์ ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืนไปแล้ว ในตอนนี้ เราจะมาคำนวณหาตำแหน่งจริงของดาวอื่นๆที่เหลือต่อไป           สำหรับการหาตำแหน่งของจันทร์นี้ จะมีการใช้ค่าคำนวณประกอบร่วมกับตาราง hindu sine โดยในที่นี้จะมีวิธีการใช้งานรวมอยู่ในขั้นตอนการคำนวณบางส่วน สำหรับการอธิบายวิธีการใช้งานตารางนี้ ขอแยกไว้ต่างหากและจะกล่าวถึงในภายหลัง

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 3

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 3           การหาตำแหน่งดาว ณ วอชิงตัน เวลาเที่ยงคืน วันที่ 1 มกราคม 1860           คำนวณหาตำแหน่งจริง ( สมผุส ) ของแต่ละดาว           ในที่นี้ ขอใช้บางคำเรียกที่อยู่ในคัมภีร์สารัมภ์หรือสุริยยาตร์เรียกตำแหน่งดาวแทนในบางจุด หรือในบางกรณี อาจจะใช้คำเรียกค่าของตำแหน่งดาวเป็นภาษาอังกฤษไปเลย เช่น True Long. หรือ Mean Long. เป็นต้น           สำหรับการคำนวณหาตำแหน่งจริง ( สมผุส ) นี้ ตามตำราได้มีการประยุกต์การใช้งานกับตาราง sine แบบเฉพาะตัว เข้ามาคำนวณร่วมด้วย สำหรับขั้นตอน วิธีการแสดงไว้ด้านล่าง

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 2

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 2 เรื่องของค่าแก้เทศานตรผล เทศานตรผล ในตำราภาษาอังกฤษ เขียนว่า Desantaraphala หรือ Desantara Correction หลังจากคำนวณตำแหน่งดาวที่อุชเชนีได้แล้ว เราสามารถปรับตำแหน่งดาว จาก พิกัดของเมอริเดียนหลัก ไปสู่ เมอริเดียนใดๆ ก็ได้ ด้วยการใช้ค่าแก้ที่มีชื่อปรากฏ ดังกล่าวข้างต้น

สุริยสิทธานตะ- Reboot-คำนวณตำแหน่งดาว-ตอนที่ 1

  สุริยสิทธานตะ - Reboot- คำนวณตำแหน่งดาว - ตอนที่ 1           หลังจากที่คำนวณหาอหรคุณผ่านสูตรที่ได้นำเสนอมาได้แล้ว ขั้นตอนต่อจากนี้ ก็คือ การเริ่มต้นหาตำแหน่งดาวต่อโดยใช้ค่าของอหรคุณ           บอกกล่าวกันก่อน บทความชุดนี้ เดิมที เคยเขียนไว้นานแล้ว เพียงแต่ยังไม่ทันนำออกไปเผยแพร่ ตั้งแต่ช่วงที่ยังใช้ตำราของ E.Burgess เป็นหลัก ดังนั้น ตัวอย่างวิธีการจึงเป็นสิ่งที่เรียบเรียงมาจากหนังสือของ E.Burgess แต่ได้เพิ่มเสริมในส่วนของวิธีการใหม่จาก ท่าน ศ . S.Balachandra Rao. ในภายหลัง รวมถึงวิธีการใช้งานตาราง sine ของ Hindu แต่พอสังเขป ซึ่งในตำราเดิม ก็ไม่ได้ระบุเอาไว้ ทางผู้เขียน จึงได้จัดทำและเรียบเรียงใหม่ เพื่อให้ทำความเข้าใจกับการใช้งานของมันได้ง่ายขึ้น

สุริยสิทธานตะ-เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง ReBoot

  สุริยสิทธานตะ - เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง ReBoot           ขอต้อนรับอีกครั้งอย่างเป็นทางการ หลังจากที่ห่างหายไปนานและคงค้างอยู่ที่สูตรการหาอหรคุณแล้วก็ไม่ได้ทำอะไรต่อสำหรับการคำนวณสำหรับคัมภีร์สุริยสิทธานตะ           จากการทดสอบ ทดลองการใช้งานในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา เราได้ข้อสรุปเริ่มต้นอันเป็นข้อควรกระทำ ( หรือประมาณ Rule Of Thumb) ว่า ให้สอบทานเช็คเวลากับค่าตัวเลขของ JulianDate ให้ดีก่อน เพราะเป็นค่าหลักที่ใช้ในดาราศาสตร์สากลที่ถือกันว่ามีความน่าเชื่อถืออยู่แล้วในระดับหนึ่ง           นอกจากนี้ เพื่อให้การคำนวณง่ายขึ้น จะขอใช้อหรคุณกลียุคศักราชที่มีจำนวนเพียง 6 หลัก และใช้วิธีการคำนวณอหรคุณผ่านความสัมพันธ์ของ อหรคุณกลียุคศักราช Kali Ahargana กับ JulianDate โดยใช้ JulianDate เป็นตัวตั้งแทน

ประกาศอุปราคา จันทรุปราคา 8 พฤศจิกายน 2565

  ประกาศอุปราคา จันทรุปราคา 8 พฤศจิกายน 2565 เป็นจันทรุปราคาที่น่าสนใจ เพราะเกิดขึ้นในวันอังคารที่ 8 พฤศจิกายน 2565 ก็คืออีกราว 6 เดือนข้างหน้า ซึ่งเป็นวันลอยกระทงพอดี ในปีที่แล้ว ทุกอย่างเกิดขึ้นใต้ขอบฟ้าเมืองไทย ทำให้สุดท้าย สิ่งที่สังเกตได้เหลือเพียงแค่ FullMoon เท่านั้น แต่ในปีนี้ ดวงจันทร์ขึ้นจากขอบฟ้า ตั้งแต่เวลา 17 :44 น.(ณ เวลา กทม.) ทำให้มีโอกาสเห็นดวงจันทร์เป็นสีแดง(เข้าสู่จันทรุปราคาเต็มดวง)อยู่นานพอสมควร และปีนี้ เป็นปีแรก ที่ขอสละเรือจากการคำนวณผ่านคัมภีร์สารัมภ์ ไปลองของกับคัมภีร์ทางต้นสายอันมีชื่อว่า สุริยสิทธานตะ ซึ่งเคยทดสอบมารอบหนึ่งแล้วกับจันทรุปราคา ณ เวอร์จิเนียบีช สหรัฐอเมริกา กับการทดสอบหา FullMoon มาแล้วสักระยะหนึ่ง

กรณีศึกษาสมการมัธยมอาทิตย์สุริยยาตร์ต้องสงสัย ตอนที่ 1

กรณีศึกษาสมการมัธยมอาทิตย์สุริยยาตร์ต้องสงสัย   ตอนที่ 1   สองสามตอนต่อจากนี้ ขอข้ามฝั่งมาทางคัมภีร์สุริยยาตร์กันบ้าง ซึ่งก็เป็นคัมภีร์สำคัญอีกอันหนึ่งคู่กันมากับคัมภีร์สารัมภ์ ใครที่เคยศึกษาเกี่ยวกับคัมภีร์สุริยยาตร์ น่าจะเคยเห็นหรือผ่านตากับสมการตัวนี้ มาบ้าง มัธยมอาทิตย์ = 360*800*(hd/292207) - 3/60  เรื่องราวเกี่ยวกับสมการ ตัวสมการข้างต้น เป็นต้นทางของการคำนวณในชุดสมการที่เรียกกันว่า ชุดสมการมหาสุริยยาตร์ ตามที่ท่านผู้รู้ท่านหนึ่งได้ตั้งชื่อเอาไว้ มีผู้รู้อีกท่านหนึ่ง กล่าวไว้ว่า เป็นสมการกลางที่ไม่มีการตัดประมาณค่าและค่าที่ได้ก็ไม่ใช่ค่าในเชิงคตินิยมที่คำนวณกันโดยทั่วไป หากสังเกตให้ดี จะพบว่า ในสมการนี้ พจน์สำคัญพจน์หนึ่ง คือ 373 ได้หายไป และไม่มีการระบุถึงหรคุณที่ใช้ประกอบสมการ

ความเกี่ยวพันกันของทินาท อมาวสีสมผุสและช่วงระยะเวลาการเกิดสุริยุปราคา

  ความเกี่ยวพันกันของทินาท อมาวสีสมผุสและช่วงระยะเวลาการเกิดสุริยุปราคา บันทึกไว้ อันเนื่องมาแต่นิมิตในความคิดที่ผุดขึ้นมา ระหว่างที่กำลังหลับพักผ่อนเพราะทานยาแก้หวัดไปและอากาศที่กำลังร้อนในตอนบ่ายๆของวันหนึ่ง เมื่อนานมาแล้ว (ประมาณ 1-2 ปีก่อน) เป็นเรื่องเกี่ยวกับจุดสังเกตในคัมภีร์สารัมภ์ อันเนื่องมาแต่เรื่องการคิดช่วงเวลาเกิดสุริยุปราคา  คือ ข้อสังเกตที่ว่า ในการคิด ขณะเวลาเกิดเหตุ ทำไม ต้อง เอา อมาวสี มาเกี่ยวข้องกับ ทินาท นั่นเพราะเป็นเรื่องของความจริงเกี่ยวกับธรรมชาติ เรื่องที่ว่า พระอาทิตย์ตรงหัวเวลาเที่ยง ซึ่งครูอาจารย์ แต่โบราณ ท่านพอเข้าใจในเรื่องนี้ เพราะเป็นการอนุมานว่า พระอาทิตย์ ตรงหัวเวลาเที่ยง ก็คือ การเล็งศูนย์ตรงกับแกนโลก ถือเป็นเวลาเที่ยงวัน ณ ตำแหน่งนั้นๆ คือ ว่ากันเป็นแห่งๆไป ในทำนองเดียวกับการบันทึกสมผุสดาวที่กระทำ ณ เวลาเที่ยงคืน โดยยึดแนวศูนย์เส้นเดียวกันนี้ ตามสมมติ ฉะนั้น เมื่อ ขณะเวลาอาทิตย์เล็งตรงหัว (เล็งศูนย์กลางโลกโดยสมมติ) ถูกใช้เป็นเวลาเกณฑ์ พระจันทร์ที่โคจรไล่ตามกันมาพร้อมกับพระอาทิตย์ มีสิทธิจะเข้าจับก่อนหรือหลังชั่วขณะเวลานี้ ก็ได้ จึงทำให้ต้อ...

กรณีศึกษา การคำนวณสุริยุปราคาด้วยคัมภีร์สารัมภ์ [ตอนที่ 4]

  กรณีศึกษา การคำนวณสุริยุปราคาด้วยคัมภีร์สารัมภ์ [ตอนที่ 4]           จากตอนที่แล้ว           ในกรณีศึกษา การคำนวณหา สุริยุปราคา วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ตอนที่ 3 เราได้มาถึงครึ่งทางของการคำนวณ สุริยุปราคา แล้ว นั่นคือ การหาอมาวสีสมผุส และการหา ทินาท จากทินประมาณ ในตอนนี้ จะเป็นขั้นตอนการคำนวณที่ต่อเนื่องจากจุดนั้น โดยขั้นตอนต่างๆ ต่อจากจุดนั้น เป็นดังนี้ (39) อมาวสี ทินาท 15 – 15 = 0    } 0 – 0 = 0 }   ตรงจุดนี้ ไปไม่เป็นกันเลย อย่างที่กล่าวไปในตอนที่แล้ว เพราะไม่มีบอกไว้ในตำรา ในที่นี้ ป้อนโปรแกรมให้เป็น คต เรียก บุพรัตนนาที และกรณีนี้ นาทีรัตน นั้นเป็น 0 ฉายาเท่าขันธ์จึงเป็น 9 9 คูณ 0 = 0 0 หาร 60 = 0 เศษ 0 = 0 ลัมพกลา (40) ลัมพกลา 0 คูณ 60 หาร 800 = 0 มหานาฑี เศษ 0 0 คูณ 60 หาร 800 = 0 มหาวินาฑี เพราะฉะนั้น 0 มหานาฑี 0 มหาวินาฑี เป็นลัมพมหานาฑี (41) ตักกลารวิ 14994 - 0 ลัมพกลา = 14994 เป็นคต (ตรงจุดนี้ แอบโกงเล็กน้อย เนื่องจา...